Dân trí Trong phát biểu kết luận tại Hội nghị các trường ngoài công lập chiều ngày 14/4, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ khẳng định những trường không thực hiện như cam kết về đảm bảo chất lượng có thể bị sáp nhập hoặc dừng hoạt động.
>> 51 trường ĐH ngoài công lập chưa từng thực hiện đề tài cấp nhà nước
>> “Hội nghị Diên Hồng” của các trường đại học ngoài công lập
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cho rằng hội nghị diễn ra thật sự chất lượng, với nhiều ý kiến đóng góp, phản biện một cách thẳng thắn sẽ mang lại các giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng cho hệ thống.
Ông Nhạ cho biết đến nay đã có hơn 20 năm ra đời, hệ thống các trường ĐH ngoài công lập (NCL) đã có 60 trường góp phần vào việc đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, tổng số thuế năm 2016 đóng góp là 1.000 tỷ đồng. Các trường NCL đã đóng góp tích cực vào công tác giáo dục, đóng góp nguồn nhân lực cho đất nước. Theo ông Nhạ, phải nhìn nhận công tâm vai trò của các nhà đầu tư khi góp phần đào tạo được hơn 200.000 sinh viên. Bên cạnh đó, các trường cũng đóng góp thuế chưa nhiều nhưng cũng đã lên tới hàng nghìn tỷ đồng, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn giáo viên.
Tuy nhiên, sau hơn 20 năm cần nhìn lại, đánh giá nghiêm túc hơn. Đó là sự vướng mắc của các các hệ văn bản; các quy định và hành pháp lý còn nhiều bất cập, chưa tạo cho các nhà đầu tư yên tâm đầu tư. Đó là trách nhiệm của Bộ trong đề xuất hành lang pháp lý.
Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ cũng nhìn nhận rằng nhìn chung các trường NCL còn rất nhỏ về quy mô, thiếu thốn và chưa đảm bảo như những cam kết, chất lượng sinh viên chưa cao, các hoạt động của các nhà trường chưa đồng bộ, phần lần lớn hoạt động chủ yếu là đào tạo, nghiên cứu khoa học (NCKH) chưa nhiều, thậm chí nhiều trường chưa chú trọng NCKH.
Cơ sở vật chất của nhiều trường chưa đáp ứng yêu cầu như cam kết, nhiều trường còn đi thuê chưa đảm bảo môi trường giáo dục chất lượng, đặc biệt cho NCKH.
Đồng thời, tỷ lệ giảng viên trình độ tiên sĩ của các trường NCL chưa cao với khoảng 22%, số giảng viên trình độ cử nhân còn nhiều, tỷ lệ thỉnh giảng còn cao; tự chủ về đội ngũ giảng viên cơ hữu còn hạn chế.
Về tài chính phụ thuộc tài chính vào đầu tư ban đâu và học phí của sinh viên là chính. Quản trị nội bộ, hệ thống văn bản pháp lý chưa hoàn chỉnh, nhiều cán bộ lãnh đạo chưa được đào tạo bày bản mà chỉ là kinh nghiệm cá nhân.
Đặt vấn đề tới đây cần làm gì để đẩy mạnh chủ trương xã hội hoá giáo dục, nâng tầm chất lượng hệ thống ĐH NCL? Bộ trưởng Nhạ cho rằng đối với Bộ GD-ĐT, hội nghị hôm nay đã có vô số góp ý hợp lý trong đó các trường đều thống nhất tiếp tục rà soát các quy định đã có và căn cứ vào thực tế của các trường để thấy rõ vấn đề nào chưa hợp lý để điều chỉnh. Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục rà soát các quy định hiện có dựa trên căn cứ hoạt động thực tế cũng như trên cơ sở tự chủ của các trường để thay đổi những gì chưa hợp lý, điều gì cần phải có trong tương lai… Qua đó, xây dựng các kiến nghị, đề xuất với Chính phủ, chỉnh sửa những vấn đề cần thiết nhằm hướng đến sự phát triển hệ thống một cách bền vững.
Bộ cũng sẽ lưu ý làm rõ mô hình trường lợi nhuận và không vì lợi nhuận để tạo động lực cho các nhà đầu tư thực hiện chủ trương xã hội hoá, đảm bảo định hướng của nhà trường.
Trong điều chỉnh cơ chế chính sách, Bộ trưởng Nhạ cho biết: “Bộ sẽ tạo bình đẳng để trường công lập và NCL được đầu tư, tiếp cận nguồn lực đầu tư tốt về đất đai, thuế, học bổng cho sinh viên, nguồn lực giảng viên. Vấn đề nào thuộc thẩm quyền Bộ GD sẽ giải quyết nếu vượt thì Bộ sẽ kiến nghị các cơ quan liên quan phối hợp giải quyết”.
Trước ý kiến của các trường mong muốn được tự chủ trong việc mở ngành cũng như trong học thuật, ông Nhạ cho biết kiến nghị của các trường sẽ được chấp thuận, được chủ động về mở ngành, liên kết đào tạo nhưng phải kèm theo công tác hậu kiểm.
Bên cạnh đó, ông Nhạ khẳng định dù cơ chế tốt đến mấy mà các trường không tự thân thì sẽ rất khó. Do đó, Bộ trưởng đề nghị các trường phải rà soát lại, đối chiếu với cam kết ban đầu, có kế hoạch cụ thể để thực hiện đúng cam kết khi thành lập. Bộ sẽ tăng cường thanh tra nếu trường nào không thực hiện như cam kết sẽ xem xét dừng
“Đề nghị các trường rà soát cơ cấu ngành nghề đào tạo theo định hướng của mình, chú ý xu hướng cách mạng công nghiệp 4.0. Hiện nay tuyển sinh của các trường được coi là khó khăn nhưng không vì chạy theo quy mô mà tuyển cho đủ, phải tính đến chất lượng. Trong khi điều kiện cơ sở vật chất, tài chính còn hạn chế mà cứ tuyển sinh và đào tạo thì đó là cái bẫy”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Ông Nhạ cũng đề nghị các trường phải chú ý đến điều kiện đảm bảo chất lượng trong đó gồm cơ sở vật chất, những trường chưa có cơ sở vật chất có thể tính đến phương án sáp nhập và đóng cửa.
Lê Phương
Đăng nhận xét