Dân trí Mới đây, GS Ngô Bảo Châu cho biết ông dự định thành lập các câu lạc bộ hướng nghiệp để hỗ trợ học sinh. Các em sẽ được tạo điều kiện tìm hiểu về một số nghề, để hình dung ra công việc đó như thế nào. Từ đó, các em xác định mình thích gì, đam mê gì chứ không phải chọn nghề theo cảm tính.
>> Chọn nghề đam mê hay chọn nghề lương cao?
>> Học sinh lớp 12, khoan bàn chuyện theo đuổi nghề yêu thích
>> Sợ con theo “nghề nghèo” không đủ sống
Trong buổi giao lưu ngày 24/4 với sinh viên Trường ĐH Duy Tân (Đà Nẵng), GS Ngô Bảo Châu chia sẻ rằng công tác hướng nghiệp trong các trường phổ thông đang rất yếu. Ông nhận xét phụ huynh và học sinh vẫn chọn nghề theo cảm giác, theo tên ngành thời thượng hay theo dư luận là sau này sẽ kiếm được nhiều tiền. Học sinh không biết mình yêu thích công việc gì nên khi vào đại học sẽ dễ sinh ra chán nản.
Trước tình trạng này, GS Ngô Bảo Châu dự định sẽ thành lập các câu lạc bộ hướng nghiệp để hỗ trợ học sinh. Câu lạc bộ sẽ hướng đến việc trải nghiệm thực tế với sự giúp sức của những người thành công trên nhiều lĩnh vực.
Giáo sư Ngô Bảo Châu khẳng định, việc tăng cơ hội trải nghiệm thực tế cho học sinh ngay từ khi các em đang học trung học (cấp 2, cấp 3) là một điều cần thiết và không có gì khó khăn hay tốn kém quá nhiều chi phí.
Với thực trạng công tác hướng nghiệp hiện nay, mô hình câu lạc bộ hướng nghiệp của GS Ngô Bảo Châu có thể là một giải pháp “gỡ rối” rất nhiều cho học sinh, phụ huynh và cả giáo viên.
Một hội thảo hướng nghiệp từng nêu lên bất cập lớn là giáo viên hướng nghiệp ở trường phổ thông không được đào tạo nên họ chủ yếu hướng học sinh chọn trường nhiều hơn là chọn nghề.
Trong khi đa số học sinh “lơ mơ” về các ngành nghề, thì không ít phụ huynh chỉ muốn áp con theo những ngành thời thượng với hy vọng lương cao, hoặc học ngành có người quen đang làm để sau này dễ bề chạy việc. Và như vậy, các em không được góp tiếng nói, không được tham gia vào việc chọn ngành học của mình, hoặc có lên tiếng “yếu ớt” thì cũng bị người lớn gạt đi. Và thế là các em học sinh - người lao động tương lai, người chủ cuộc đời mình nhưng lại không được tự quyết ngành học, tức là đứng ngoài cuộc trước tương lai của mình. Với tâm lý được bố mẹ đã “bao sân” xin việc sau này, thì các em cũng dễ nảy sinh lối suy nghĩ “học cho bố mẹ”, hoặc là học hành “láng cháng” vì có thế nào cũng được bố mẹ lo xin việc.
Điều này đúng như lý giải của giáo sư tâm lý học Richard Wiseman (Đại học Hertfordshire, Anh): “Phần lớn tính cách của con người không cố định. Thay vào đó, họ thường chấp nhận vai trò được chỉ định bởi chính bản thân và người khác, cư xử tương ứng như vậy và sau đó hình thành một tính cách phù hợp với vai trò này”.
Chính việc bố mẹ quyết định ngành học thay cho con đã làm giảm sự cam kết của các em trong một quyết định hệ trọng trong cuộc đời.
Chuyên gia đàm phán người Mỹ Herb Cohen (1932-2010) khuyên rằng: “Luôn luôn giành sự cam kết của mọi người trong bất cứ công việc nào. Để họ tham gia vào một phần công việc”. Herb Cohen khẳng định: “Sự tham dự dẫn đến sự cam kết”.
Một khi học sinh phổ thông được tham gia vào việc lựa chọn ngành học của mình, thì các em lập tức trở thành người trong cuộc, việc này khiến các em tất yếu có trách nhiệm với lựa chọn của mình trong tiến trình trở thành một người lớn trưởng thành và tự lập.
Và để học sinh phổ thông có thể lựa chọn ngành nghề phù hợp cho mình, thì các em cần được hỗ trợ trong việc tiếp cận tìm hiểu thực tế về các ngành nghề. Như vậy, các em có cơ hội được chủ động hơn với tương lai mình, cuộc đời mình thay vì phó mặc cho người lớn.
Nguyên Chi
Đăng nhận xét