Dân trí Tới tháng 11/2016, số nợ BHXH, BHTN và BHYT đã lên tới hơn 14.000 tỉ đồng, tăng khoảng 5.000 tỉ đồng so với cùng kỳ năm 2015. Trong khi đó, việc tiến hành khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH hiệu quả chưa cao, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn của LĐLĐ và BHXH các tỉnh.
>> Nợ BHXH lên tới 14.257 tỉ đồng, ảnh hưởng tới 2,66 triệu lao động
>> Có thể chốt sổ khi công ty đang nợ tiền BHXH?
>> “Nhờ khởi kiện, gần 1.000 tỉ đồng nợ đã được trả về Quỹ BHXH”
Đây là một số điểm đáng lưu ý trong Hội nghị trực tuyến triển khai các giải pháp khởi kiện, thanh tra, thu nợ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp. Chương trình do BHXH VN, Tổng LĐLĐ VN thực hiện sáng 16/11.
Nợ cao - khởi kiện thấp
Phát biểu tại Hội nghị, ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN, cho biết: Theo quy chế phối hợp được ký giữa BHXH VN và Tổng LĐLĐ VN, 15 tỉnh được chọn thí điểm triển khai công tác khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH.
Tuy nhiên, công tác khởi kiện do Liên đoàn lao động (LĐLĐ) tỉnh thực hiện chưa được như mong muốn.
“Cơ quan BHXH đã chuẩn bị và xác nhận hồ sơ về doanh nghiệp nợ BHXH, LĐLĐ tỉnh chỉ cần ký vào đơn để gửi toà án yêu cầu thụ lý. Tuy nhiên tới nay, số vụ kiện chưa được nhiều. Nếu chúng ta không chủ động gửi hồ sơ khởi kiện ra toà thì sao biết là có hợp lý hay không?” - ông Mai Đức Chính đặt vấn đề với các LĐLĐ địa phương.
Nhiều doanh nghiệp nợ BHXH với số tiền lớn (ảnh có tính minh hoạ)
Lo ngại về số nợ BHXH, BHYT, BHTN hơn 14.000 tỉ đồng, cao hơn 5.000 tỉ đồng so với cùng kỳ năm 2015, ông Mai Đức Chính đặt câu hỏi về việc triển khai khởi kiện nhằm làm giảm số nợ trên: Vậy, các LĐLĐ đã đánh giá lại những việc đã làm? những vướng mắc khó khăn để cùng tháo gỡ?
Đồng quan điểm của đại diện Tổng LĐLĐ VN, ông Trần Đình Liệu - Phó Tổng giám đốc BHXH VN, lo ngại về tỉ lệ thu nợ BHXH còn quá thấp.
“Tới 31/10, số nợ BHXH đã trên 14.000 tỉ đồng chưa kể các đơn vị phá sản, bỏ trốn. Tình hình này đòi hỏi chúng ta phải đánh giá lại công tác triển khai? Hiện 16 tỉnh chưa chấp hành ý kiến chỉ đạo của BHXH VN và Tổng LĐLĐ VN trong việc ký quy chế phối hợp. Tại sao cấp trên tổ chức mà cấp dưới chưa thực hiện?
Về phía BHXH, ông Nguyễn Trí Đại - Trưởng Ban Thu (BHXH VN), cho rằng: Ngoài các nguyên nhân do điều kiện kinh tế khó khăn, ý thức chấp hành pháp luật của chủ sử dụng lao động, số nợ BHXH tăng còn do nguyên nhân từ cơ quan BHXH các cấp.
“Một số giám đốc BHXH tỉnh chưa quyết liệt trong công tác đôn đốc thu, thu hồi nợ, chưa quyết liệt chỉ đạo việc đôn đốc thu nợ. BHXH tỉnh chưa chủ động báo cáo và đề xuất UBND các cấp chỉ đạo, xửa lý các đơn vị có hành vi vi phạm pháp luật BHXH, BHYT, BHTN” - ông Nguyễn Trí Đại nói.
Ngoài ra, nguyên nhân còn do BHXH các tỉnh chỉ phối hợp, cử người tham gia đoàn thanh tra khi các cơ quan quản lý đề nghị và chưa chủ động phối hợp với LĐLĐ để khởi kiện các doanh nghiệp nợ đọng BHXH, BHYT, BHTN.
Băn khoăn trong khởi kiện
Ngay tại Hội nghị, nhiều đại diện LĐLĐ và BHXH địa phương đã chia sẻ những khó khăn trong công tác chuẩn bị khởi kiện và thanh tra.
Theo đại diện Ban Chính sách pháp luật (LĐLĐ TP Đà Nẵng), LĐLĐ TP Đà nẵng đã triển khai khởi kiện được vài tháng qua. Qua đó, doanh nghiệp đã trả hơn 500 triệu đồng nợ BHXH. Dự kiến từ nay tới hết năm 2016, LĐLĐ TP Đà Nẵng có kế hoạch khởi kiện 10 doanh nghiệp
“Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là các công việc liên quan tới khởi kiện đang dồn lên cán bộ LĐLĐ cấp thành phố, dẫn tới tình trạng quá tải. Chưa kể nhiều doanh nghiệp nợ BHXH nhiều nhưng đã “chết lâm sàng”, khi tiếp cận đến chỉ còn tồn tại trên giấy” - đại diện LĐLĐ TP Đà Nẵng cho biết.
Trong khi đó, đại diện LĐLĐ tỉnh Hoà Bình cho biết, điểm khó là đội ngũ cán bộ chuyên trách dàn trải, chưa có kinh nghiệm tham gia tố tụng. Nhiều doanh nghiệp nợ BHXH cũng lâm vào tình hình khó khăn, khả năng chi trả khó.
“Dù toà án có xử thắng cho phía LĐLĐ, nhưng việc thực hiện thi hành án gặp nhiều khó khăn. Doanh nghiệp không còn khả năng chi trả hoặc đã bị phong tỏa trước đó…” - đại diện LĐLĐ Hoà Bình cho biết.
Còn tại tỉnh Đồng Nai, LĐLĐ tỉnh đã thống nhất với 1 số cơ quan chức năng để chọn 12 doanh nghiệp nợ để khởi kiện vào đầu tháng 12.
Tuy nhiên, đại diện LĐLĐ tỉnh Đồng Nai cũng băn khoăn về việc khởi kiện BHXH là khởi kiện tranh chấp tập thể về quyền lợi của người lao động, do đó có phải gửi hồ sơ qua UBND cấp huyện xem xét để làm thủ tục hoà giải sau đó mới đưa sang toà án hay không?.
Cần rốt ráo vào cuộc
Trước thực tế gia tăng nợ BHXH những tháng cuối năm, ông Mai Đức Chính đề nghị 16 địa phương chưa thực hiện ký quy chế phối hợp về khởi kiện doanh nghiệp nợ BHXH cần hoàn tất trong tháng 11. Đồng thời, LĐLĐ tỉnh cần tập trung khởi kiện vào những doanh nghiệp nợ BHXH trên 3 tháng và còn khả năng chi trả.
Với những băn khoăn của một số LĐLĐ về thủ tục khởi kiện, ông Mai Đức Chính đề nghị: “Các LĐLĐ cần mạnh dạn chuyển hồ sơ cho toà án cấp huyện hoặc tỉnh. Khi toà án không thụ lý yêu cầu thì đề nghị có văn bản trả lời. Đây là căn cứ để Tổng LĐLĐ và BHXH VN gửi kiến nghị tới Toà án nhân dân tối cao để điều chỉnh cho phù hợp với thực tế”.
Ngay tại Hội nghị, đại diện Tổng LĐLĐ VN kiên quyết yêu cầu từ nay tới hết năm 2016, mỗi LĐLĐ tỉnh phải thực hiện khởi kiện được 1 số doanh nghiệp nợ BHXH.
Đề xuất nhiều biện pháp để thúc đẩy công tác khởi kiện và thanh tra, ông Trần Đình Liệu cho rằng: Nên đưa vào chỉ tiêu khen thưởng, thi đua của 2 ngành. Công tác khởi kiện hiện là trách nhiệm của GĐ BHXH địa phương và LĐLĐ địa phương.
“Về cơ bản công tác triển khai khởi kiện chưa thấy vướng mắc lớn. Vấn đề là chưa tổ chức thực hiện và chưa thực hiện quyết liệt của các cơ quan phối hợp” - ông Trần Đình Liệu nói.
Hoàng Mạnh
Đăng nhận xét